De formules, zonder omhaal
- Rechthoekig: lengte × diepte × hoogte ÷ 1.000 = liters.
- Cilindrisch: π × straal² × hoogte ÷ 1.000.
- Bolle voorruit: het rechthoekige deel plus het cirkelsegment aan de voorkant.
- Hoekbak: het grondvlak is een kwart cirkel met de achterzijde als straal.
Waarom dat aantal liters er echt toe doet
De inhoud bepaalt alles wat erna komt: medicijnen en plantenvoeding worden per liter gedoseerd, pompen staan in liters per uur, en waterbehandeling rekent op volume. Zit je er 20% naast met de inhoud, dan zit je er bij elke dosering daarna ook 20% naast — en in een kleine bak is dat het verschil tussen een vis die opknapt en een vis die vergiftigd raakt.
Nederlands kraanwater zit anders in elkaar dan de handleiding aanneemt
Bijna elke buitenlandse handleiding begint met «voeg een chloorverwijderaar toe». Hier is die stap in de regel overbodig: Nederlands drinkwater wordt zonder chloor gedistribueerd, wat wereldwijd een uitzondering is. De waterbedrijven houden het water schoon met filtratie en streng leidingbeheer in plaats van met een restje desinfectiemiddel, dus er zit niets in dat je er eerst uit moet jagen.
Dat betekent niet dat je kraanwater blind kunt overgieten. Drie dingen blijven staan. De hardheid verschilt sterk per regio — je waterbedrijf publiceert de waarde voor jouw postcode, en dat getal bepaalt welke vissen en planten het bij je redden, veel meer dan de grootte van de bak. Laat bij oude leidingen het water even doorlopen, want koper lost op in stilstaand water. En laat de temperatuur van het verse water niet meer dan een graad of twee van de bak afwijken; die schok is in de praktijk vaker het probleem dan de samenstelling.
Doseren doe je in beide gevallen op liters, en dat is precies waarvoor de berekening hierboven dient.
Het gewicht, het getal dat iedereen overslaat
Water is zwaar — ongeveer 1 kg per liter. Een opstelling van 200 liter is meer dan 200 kg op het oppervlak van een tafel, vóór het glas, de bodem en de stenen erbij komen. Boven de 100 liter hoort de bak op een meubel dat voor aquaria is gemaakt, en in een Nederlandse woning bij voorkeur haaks op de vloerbalken en tegen een dragende muur in plaats van midden in de kamer.
Veelgestelde vragen
100×40×50 cm hoeveel liter?
200 liter (ongeveer 52,8 US gallons).
De formule?
L × D × H ÷ 1.000 voor liters (cm); ÷ 231 voor gallons (inch).
Waarom minder dan op het etiket?
Glas, bodem en waterlijn — reken op 85 tot 90%.
Gewicht bij vol?
≈ 1 kg per liter water, plus glas en stenen.
Moet ik chloor eruit halen?
In Nederland niet — het kraanwater wordt zonder chloor geleverd.