บอร์ดฟุต ตามนิยาม
บอร์ดฟุตเป็นหน่วยปริมาตร: หนา 1 นิ้ว × กว้าง 12 นิ้ว × ยาว 12 นิ้ว หรือ 144 ลูกบาศก์นิ้ว รูปร่างจะเป็นอย่างไรก็ได้ตราบใดที่ปริมาตรเท่ากัน — ไม้หนา 1 นิ้ว กว้าง 6 นิ้ว ยาว 2 ฟุต ก็เป็นหนึ่งบอร์ดฟุตพอดี นี่คือเหตุผลที่ในสูตรมีแต่ความยาวที่เป็นฟุต และเหตุผลที่ต้องหารด้วย 12 ตอนท้าย
ขนาดเรียกกับขนาดจริง — จุดที่ทุกคนสะดุด
ไม้ 2×4 ที่ไสแล้ววัดได้จริง 1.5 × 3.5 นิ้ว แต่คิดและจ่ายเงินเป็น 2 × 4 นี่ไม่ใช่การหลอก แต่เป็นธรรมเนียมการค้า: ขนาดเรียกคือขนาดก่อนไส สำหรับไม้เนื้อแข็งกฎต่างออกไป — ความหนาบอกเป็นเศษส่วนนิ้วจากไม้ดิบ ส่วนความกว้างวัดจริงทีละแผ่น
ที่นี่ช่างไม้คุ้นกับนิ้วอยู่แล้ว — แต่ปริมาตรคนละหน่วย
ตลาดไม้ไทยต่างจากยุโรปตรงนี้ ที่นั่นบอร์ดฟุตเป็นของแปลกเพราะทุกอย่างเป็นเมตริก แต่ช่างไม้ไทยคิดเป็นนิ้วอยู่แล้ว — ไม้ «หนาหนึ่งนิ้ว กว้างหกนิ้ว» เป็นภาษาที่ร้านไม้เข้าใจทันที และ «หุน» ก็คือหนึ่งในแปดของนิ้วที่ใช้กันจนติดปาก
สิ่งที่ต่างจึงไม่ใช่หน่วยความยาว แต่เป็นหน่วยปริมาตร ไม้ที่นี่ซื้อขายกันเป็นลูกบาศก์ฟุตและลูกบาศก์เมตร ไม่ใช่บอร์ดฟุต ซึ่งฟังดูใกล้กันแต่ไม่ใช่อย่างเดียวกันเลย: หนึ่งลูกบาศก์ฟุตเท่ากับ 12 บอร์ดฟุตพอดี เพราะบอร์ดฟุตคือแผ่นหนาหนึ่งนิ้วขนาดหนึ่งตารางฟุต และหนึ่งฟุตมีสิบสองนิ้ว
- 1 ลูกบาศก์ฟุต = 12 บอร์ดฟุต — ตัวเลขที่ควรจำไว้ก่อนอย่างอื่น
- 1 บอร์ดฟุต = 0.00236 ลูกบาศก์เมตร
- 1 ลูกบาศก์เมตร = 423.78 บอร์ดฟุต
- 4/4 = 25.4 มม., 8/4 = 50.8 มม. ก่อนไส; ไสแล้ว 4/4 เหลือราว 21 มม.
คำเตือนที่ควรย้ำ: สับสนระหว่างลูกบาศก์ฟุตกับบอร์ดฟุตทำให้ตัวเลขคลาดไปสิบสองเท่า ส่วนสับสนระหว่างลูกบาศก์เมตรกับบอร์ดฟุตคลาดไปกว่าสี่ร้อยเท่า ทั้งสองกรณีไม่ได้ให้ตัวเลขที่ดูประหลาด — ให้ตัวเลขที่ดูสมเหตุสมผล และนั่นแหละคืออันตราย
คำถามที่พบบ่อย
2×4×8 กี่บอร์ดฟุต
5.33 bf (ขนาดเรียก)
สูตร
หนา(นิ้ว) × กว้าง(นิ้ว) × ยาว(ฟุต) ÷ 12 — หรือ ÷ 144 ถ้าเป็นนิ้วทั้งหมด
4/4 คืออะไร
ความหนาเป็นเศษส่วนนิ้วจากไม้ดิบ: 4/4 = 25.4 มม., 8/4 = 50.8 มม.
1 ลูกบาศก์ฟุตกี่บอร์ดฟุต
12 บอร์ดฟุตพอดี — อย่าสับสนสองหน่วยนี้
ขนาดเรียกหรือขนาดจริง
ไม้ก่อสร้างใช้ขนาดเรียก ไม้เนื้อแข็งใช้เศษส่วนนิ้วจากไม้ดิบ